Thương hiệu cá nhân cho giảng viên là khi người học tìm đến bạn vì chính bạn, không phải vì trung tâm nơi bạn dạy hay vì một tấm biển quảng cáo khóa học. Đó là khác biệt giữa một người dạy theo giờ và một người sở hữu cộng đồng học viên của riêng mình.
Tôi làm nghề đào tạo đủ lâu để thấy một nghịch lý: Những người dạy hay nhất thường là những người ít được biết đến nhất. Họ dành toàn bộ thời gian cho lớp học, cho giáo án, cho học viên. Trong khi đó, người được mời nhiều, được trả cao, lại không phải lúc nào cũng là người dạy giỏi nhất. Họ chỉ là người được nhìn thấy nhiều hơn.
Bài viết này dành cho giảng viên đại học, giáo viên, huấn luyện viên, người đào tạo nội bộ trong doanh nghiệp, và bất kỳ ai sống bằng việc truyền đạt kiến thức cho người khác.
Vì sao cần thương hiệu cá nhân cho giảng viên dạy giỏi?
- Người học chọn thầy trước khi chọn lớp: Trong thời đại mà ai cũng có thể mở khóa học online, người học không thiếu lựa chọn. Họ thiếu lý do để tin. Thương hiệu cá nhân là lý do đó.
- Thoát khỏi việc bán giờ dạy: Giảng viên không có thương hiệu phụ thuộc vào trung tâm, vào lịch được xếp, vào mức thù lao người khác đặt ra. Giảng viên có thương hiệu tự quyết định dạy gì, dạy ai, với giá nào.
- Cơ hội mở rộng: Lời mời giảng dạy ở nơi khác, viết sách, diễn thuyết, tư vấn, đào tạo doanh nghiệp. Tất cả đều bắt đầu từ việc ai đó biết đến bạn.
- Tài sản tích lũy: Một bài giảng dạy xong là hết. Một video giải thích đăng lên mạng tiếp tục mang người học đến với bạn trong nhiều năm.
Lợi thế lớn nhất của người dạy: Bạn đã có sẵn nội dung
Nhiều chuyên gia ở ngành khác phải loay hoay tìm chủ đề để nói. Giảng viên thì ngược lại: Bạn đã có hàng trăm giờ giáo án, hàng nghìn câu hỏi học viên từng hỏi, và khả năng giải thích điều phức tạp thành điều dễ hiểu. Đó chính là ba thứ khó nhất trong xây dựng thương hiệu cá nhân, và bạn đã có sẵn.
Việc còn lại là chuyển những gì đang nằm trong lớp học ra ngoài lớp học.
Nên chia sẻ gì?
1. Trả lời câu hỏi học viên hay hỏi nhất
Mỗi giảng viên đều có khoảng 20 câu hỏi được hỏi đi hỏi lại mỗi khóa. Mỗi câu là một video ngắn hoặc một bài viết. Đây là nguồn nội dung không bao giờ cạn, và là thứ người học đang tìm kiếm trên mạng mỗi ngày.
2. Sửa những hiểu lầm phổ biến trong lĩnh vực
Người dạy nhìn thấy rõ nhất những lỗi sai lặp đi lặp lại của người học. Chỉ ra lỗi và giải thích vì sao sai là dạng nội dung vừa hữu ích, vừa thể hiện rõ chuyên môn.
3. Hậu trường nghề dạy
Cách bạn chuẩn bị một bài giảng, điều gì khiến bạn trăn trở sau một buổi học, khoảnh khắc một học viên "vỡ ra" điều gì đó. Những câu chuyện này khiến người xem thấy con người phía sau bục giảng. Bài storytelling cho thương hiệu cá nhân hướng dẫn cách kể.
4. Kết quả của học viên
Không gì thuyết phục bằng người học thật có kết quả thật. Hãy xin phép và kể lại hành trình của họ. Đây cũng là cách tôi làm với các case study của chính mình: Học viên tỏa sáng, người dạy được tin.
Chọn kênh theo đúng người học
- Video ngắn: Nơi người học mới tìm thấy bạn. Dạng "giải thích trong 60 giây" rất hợp với giảng viên. Đọc thêm bài xây kênh TikTok cá nhân từ con số 0.
- YouTube hoặc bài viết dài: Nơi bạn giải thích sâu, xây uy tín chuyên môn. Người học nghiêm túc sẽ tìm đến đây.
- Cộng đồng học viên: Nhóm Zalo hoặc Facebook cho người đã học và người đang quan tâm. Đây là tài sản quan trọng nhất của một người dạy. Bài xây dựng cộng đồng online có hướng dẫn chi tiết.
- LinkedIn: Nếu bạn muốn nhận lời mời đào tạo doanh nghiệp, đây là nơi người ra quyết định đang tìm giảng viên.
Từ dạy theo giờ đến xây tài sản: Bậc thang giá trị
Giảng viên có thương hiệu thường đi qua bốn bậc, mỗi bậc giải quyết một mức độ sâu hơn cho cùng một nhóm người học:
- Nội dung miễn phí: Video, bài viết trả lời câu hỏi. Để người học biết và tin bạn.
- Tài liệu và khóa ngắn: Bộ tài liệu, buổi học thử, khóa online ngắn. Để người học bắt đầu trả tiền với mức rủi ro thấp.
- Khóa học chính: Chương trình đầy đủ, có đồng hành, có cộng đồng. Nguồn thu chính.
- Đào tạo doanh nghiệp và cố vấn: Khi tên tuổi đủ lớn, doanh nghiệp tìm đến để đào tạo đội ngũ, và cá nhân tìm đến để được cố vấn riêng.
Bạn không cần có cả bốn bậc ngay. Hãy bắt đầu từ bậc đầu tiên và xây dần lên.
Ranh giới cần giữ
- Với cơ quan hoặc trung tâm nơi bạn đang công tác: Tìm hiểu quy định về phát ngôn và hoạt động bên ngoài trước khi bắt đầu. Nội dung chia sẻ kiến thức chuyên môn thuần túy thường là hướng an toàn nhất.
- Với học viên: Không dùng hình ảnh hay câu chuyện của họ khi chưa được đồng ý. Không công khai điểm số hay kết quả cá nhân.
- Với chính mình: Không hứa kết quả học tập, không hạ thấp đồng nghiệp hay trung tâm khác. Uy tín của người dạy nằm ở sự đúng mực.
Bắt đầu trong 30 ngày
- Tuần 1: Viết câu định vị. Bạn dạy ai, giúp họ đạt được gì, khác biệt ở đâu so với người dạy cùng môn.
- Tuần 2: Liệt kê 20 câu hỏi học viên hay hỏi nhất. Đó là 20 nội dung đầu tiên.
- Tuần 3: Một buổi quay tại chính lớp học hoặc bàn làm việc của bạn, ra năm video ngắn.
- Tuần 4: Đăng đều, mời học viên cũ theo dõi, và mở một nhóm nhỏ cho những người quan tâm.
Câu hỏi thường gặp
Tôi dạy môn rất hẹp, có ai quan tâm không?
Môn càng hẹp, bạn càng dễ trở thành người được nhớ đến trong lĩnh vực đó. Một nghìn người thật sự cần bạn giá trị hơn một triệu người lướt qua.
Tôi ngại lên hình, có cách nào khác không?
Có. Bài viết, podcast, bản tin email đều xây được thương hiệu người dạy. Nhiều giảng viên bắt đầu bằng video quay màn hình kèm giọng nói, rồi xuất hiện dần khi đã quen.
Có nên dùng AI để làm nội dung giảng dạy không?
AI giúp bạn chuyển giáo án thành nhiều định dạng rất nhanh, nhưng nội dung chuyên môn phải do bạn kiểm tra từng chữ. Bài dùng AI viết content mà vẫn giữ giọng riêng có quy trình cụ thể.
Nếu bạn là giảng viên hoặc người đào tạo muốn xây thương hiệu cá nhân bài bản, khóa Personal Brand Pro tại KOLIN Academy là nơi phù hợp để bắt đầu. Tổ chức giáo dục và doanh nghiệp muốn đào tạo đội ngũ giảng viên nội bộ có thể tham khảo chương trình đào tạo doanh nghiệp.
