Trong các buổi đào tạo cho doanh nghiệp và tập đoàn, tôi thấy một nghịch lý: nhân viên trẻ dùng AI mỗi ngày, còn lãnh đạo vẫn nhận báo cáo theo cách cũ. Khoảng cách này không làm lãnh đạo mất việc, nhưng làm doanh nghiệp mất tốc độ. Lãnh đạo trong kỷ nguyên AI không cần giỏi công cụ hơn nhân viên. Họ cần trả lời rõ: AI được dùng vào việc gì, và con người giữ lại việc gì.
1. Tự dùng trước khi yêu cầu đội ngũ dùng
Không thể dẫn dắt điều mình chưa chạm vào. Hãy dành 2 tuần tự dùng AI cho công việc của chính bạn: tóm tắt tài liệu, chuẩn bị bài nói, soạn email khó. Bạn sẽ biết nó mạnh ở đâu, sai ở đâu, và đội ngũ cần hướng dẫn gì. Tôi đã viết lộ trình 3 bước cho người bắt đầu trong bài AI không thay thế bạn.
2. Định nghĩa lại giá trị của con người trong từng vị trí
Khi phần soạn thảo, tổng hợp, phân loại được AI làm nhanh hơn, giá trị của mỗi vị trí dịch chuyển về ba thứ: phán đoán, mối quan hệ và trách nhiệm. Hãy ngồi với từng trưởng bộ phận và viết lại mô tả công việc theo câu hỏi: việc gì trong vai trò này chỉ con người làm được? Đó là việc cần đầu tư đào tạo.
3. Chuẩn hóa quy trình trước khi mở rộng
Cho nhân viên dùng AI tự do sẽ tạo ra chất lượng không đồng đều và rủi ro về dữ liệu. Doanh nghiệp cần ba thứ tối thiểu:
- Tài liệu nền của thương hiệu: giọng, giá trị, điều được nói và không được nói, dùng chung cho mọi phòng ban.
- Quy trình cho từng việc lặp lại: viết nội dung, chăm sóc khách hàng, báo cáo, với bước con người duyệt rõ ràng.
- Nguyên tắc dữ liệu: thông tin nào không được đưa vào công cụ bên ngoài.
Đây chính là cách tôi xây hệ thống nội dung cho các thương hiệu: chuẩn hóa trước, rồi mới nhân bản. Xem thêm về AI cho thương hiệu.
4. Đo lường bằng kết quả, không bằng mức độ dùng công cụ
Nhiều doanh nghiệp đo "bao nhiêu nhân viên đã dùng AI". Con số đó không nói lên gì. Hãy đo: thời gian hoàn thành một việc giảm bao nhiêu, chất lượng đầu ra có được khách hàng đánh giá tốt hơn không, đội ngũ có thời gian cho việc tạo giá trị cao hơn không.
Người đứng đầu nên nói về điều này
Cách doanh nghiệp đón nhận AI là một phần thương hiệu của CEO. Nhân sự giỏi, đối tác và khách hàng đều quan sát. Nếu bạn có góc nhìn rõ ràng, hãy nói ra, đều đặn, bằng giọng của mình. Tôi đã viết về lý do người đứng đầu phải lên tiếng.
AI thay đổi cách đội ngũ làm việc nhanh hơn cách lãnh đạo thay đổi. Việc của lãnh đạo là rút ngắn khoảng cách đó.
Tôi diễn thuyết và đào tạo cho đội ngũ lãnh đạo về thương hiệu, Social Commerce và AI. Xem các chủ đề keynote tại Diễn thuyết hoặc gửi yêu cầu mời diễn thuyết.
