Đào tạo in-house là khi đơn vị đào tạo thiết kế và giảng dạy chương trình riêng cho doanh nghiệp, ngay trên sản phẩm, đội ngũ và mục tiêu của doanh nghiệp đó. Cử nhân sự đi học là gửi một vài người tham gia khóa công khai cùng học viên từ nơi khác. Cách đầu phù hợp khi cần thay đổi cách cả đội làm việc. Cách sau phù hợp khi cần nâng kỹ năng cho vài cá nhân.
Ở vai trò vừa đứng lớp công khai vừa đào tạo cho doanh nghiệp, tôi được hỏi câu này gần như mỗi tuần, thường từ giám đốc nhân sự hoặc giám đốc marketing đang cầm một ngân sách đào tạo và phải quyết định tiêu vào đâu. Bài viết này đưa ra khung so sánh để bạn chọn đúng, với trọng tâm là các kỹ năng tôi làm nhiều nhất: Livestream, nội dung, thương hiệu cá nhân và ứng dụng AI.
Đào tạo in-house là gì và khác cử nhân sự đi học ở đâu?
- Nội dung. Đào tạo in-house: Thiết kế theo sản phẩm, ngành, mục tiêu của doanh nghiệp. Cử nhân sự đi học khóa công khai: Khung chung cho nhiều ngành.
- Số người. Đào tạo in-house: Từ vài người đến cả phòng ban. Cử nhân sự đi học khóa công khai: Một vài cá nhân.
- Thực hành. Đào tạo in-house: Trên chính sản phẩm và kênh của doanh nghiệp. Cử nhân sự đi học khóa công khai: Trên bài tập chung hoặc dự án cá nhân.
- Chi phí trên mỗi người. Đào tạo in-house: Thấp khi nhóm đông, cao khi nhóm ít. Cử nhân sự đi học khóa công khai: Cố định theo đầu người.
- Tốc độ áp dụng. Đào tạo in-house: Ngay trong khóa, có người hướng dẫn trên việc thật. Cử nhân sự đi học khóa công khai: Phụ thuộc người học về truyền đạt lại.
- Rủi ro. Đào tạo in-house: Chọn sai đơn vị, cả đội học sai. Cử nhân sự đi học khóa công khai: Người học nghỉ việc, kiến thức đi theo.
- Giá trị phụ. Đào tạo in-house: Gắn kết đội ngũ, chuẩn hóa cách làm. Cử nhân sự đi học khóa công khai: Người học mở rộng góc nhìn, mạng lưới.
Khi nào nên đào tạo in-house?
Đào tạo in-house là lựa chọn đúng khi doanh nghiệp rơi vào một trong các tình huống sau:
Cần thay đổi cách cả đội làm việc
Ví dụ phổ biến nhất tôi gặp là đào tạo livestream cho doanh nghiệp: Xây đội livestream bán hàng từ nhân viên cửa hàng. Hoặc doanh nghiệp muốn phòng marketing chuyển sang sản xuất nội dung có AI hỗ trợ, hoặc muốn ban lãnh đạo cùng xuất hiện trên mạng xã hội. Đây là thay đổi hệ thống, không phải kỹ năng cá nhân. Cử một người đi học rồi về truyền lại gần như không bao giờ tạo được thay đổi này, vì người đó không có thẩm quyền và không có thời gian.
Khi huấn luyện đội bán hàng và livestream cho Canifa, toàn bộ chương trình diễn ra trên sản phẩm thật, kênh thật, với chính nhân viên đang bán hàng. Kết quả không phải chứng chỉ, mà là đội ngũ tự lên sóng được sau khóa.
Có từ 8 đến 10 người trở lên cần cùng kỹ năng
Dưới con số này, khóa công khai thường tiết kiệm hơn. Từ con số này trở lên, chi phí trên mỗi người của đào tạo in-house thấp hơn và hiệu quả cao hơn, vì cả đội học cùng một ngôn ngữ, cùng một quy trình.
Nội dung liên quan đến thông tin nội bộ
Chiến lược sản phẩm, dữ liệu khách hàng, kế hoạch ra mắt. Những thứ này không thể mang ra lớp học công khai. Đào tạo in-house cho phép làm việc thẳng trên tình huống thật.
Cần chuẩn hóa để nhân rộng
Chuỗi bán lẻ nhiều chi nhánh, doanh nghiệp có nhiều đại lý, tập đoàn nhiều công ty thành viên. Chương trình in-house tạo ra bộ quy trình và tài liệu dùng chung, để sau khóa, hoạt động đào tạo nội bộ doanh nghiệp tự vận hành được với người mới. Đây là cách tôi tiếp cận khi tư vấn cho các hệ thống phân phối như Tasco Auto hay mạng lưới của Viettel Post: Xây khung vận hành trước, đào tạo người theo khung đó sau.
Khi nào nên cử nhân sự đi học?
Khóa công khai là lựa chọn đúng khi:
- Chỉ một vài người cần kỹ năng đó. Một nhân viên marketing cần học dựng video, một quản lý cần học thuyết trình. Không đáng để thiết kế chương trình riêng.
- Doanh nghiệp chưa rõ mình cần gì. Cử một người đi học trước là cách thăm dò ít tốn kém: Họ về báo cáo, doanh nghiệp quyết định có triển khai rộng hay không.
- Muốn người học có góc nhìn từ ngành khác. Lớp công khai có học viên từ nhiều ngành. Sự va chạm đó đôi khi đáng giá hơn kiến thức.
- Phát triển cá nhân là mục tiêu. Đào tạo như một phúc lợi, một cách giữ chân người giỏi. Khi đó người học tự chọn khóa phù hợp với họ.
Lưu ý quan trọng: Cử người đi học chỉ hiệu quả khi doanh nghiệp có kế hoạch cho họ áp dụng sau khóa. Người đi học về mà công việc không đổi, sau một tháng kiến thức bay hết.
Sai lầm thường gặp của doanh nghiệp
- Đào tạo không có mục tiêu đo được. "Nâng cao kỹ năng nội dung" không phải mục tiêu. "Sau 8 tuần, 10 nhân viên tự sản xuất được 3 video mỗi tuần, đội livestream lên sóng 5 phiên mỗi tuần" mới là mục tiêu.
- Lãnh đạo không tham gia. Chương trình thay đổi cách làm việc mà người đứng đầu vắng mặt sẽ chết sau khi giảng viên rời đi. Bài thương hiệu cá nhân cho CEO và founder nói rõ vì sao người đứng đầu phải đi trước.
- Chọn đơn vị theo giá rẻ nhất hoặc tên tuổi lớn nhất. Tiêu chí đúng là đơn vị đó có đang tự làm điều họ dạy không, và đã làm cho doanh nghiệp cùng quy mô hay cùng ngành chưa.
- Học xong không có cơ chế. Đội livestream được đào tạo xong nhưng không có hoa hồng, không có lịch live, không có người chịu trách nhiệm. Đào tạo chỉ là bước đầu, cơ chế mới là thứ giữ nó sống. Tôi viết kỹ về cơ chế này trong bài KOC là gì và cách xây đội KOC nội bộ.
- Bắt buộc toàn bộ nhân viên tham gia. Với các kỹ năng cần xuất hiện trước công chúng như livestream và làm nội dung, nhóm tự nguyện luôn hiệu quả hơn.
Checklist chọn đơn vị đào tạo cho doanh nghiệp
Trước khi ký, hãy yêu cầu đơn vị đào tạo trả lời đủ các câu sau:
- Người đứng lớp có đang trực tiếp làm nghề này không, hay chỉ giảng dạy?
- Chương trình có được thiết kế lại theo sản phẩm và mục tiêu của chúng tôi không, hay dùng chung một giáo trình?
- Phần thực hành chiếm bao nhiêu phần trăm, và thực hành trên việc thật của chúng tôi hay trên bài tập chung?
- Sau khóa, chúng tôi nhận được tài liệu, quy trình gì để tự đào tạo người mới?
- Có giai đoạn theo dõi sau đào tạo không, hay kết thúc khi buổi cuối kết thúc?
- Kết quả được đo bằng gì, và ai chịu trách nhiệm đo?
- Đã làm cho doanh nghiệp nào cùng ngành hoặc cùng quy mô? Có thể liên hệ xác nhận không?
Đơn vị trả lời rõ cả bảy câu thường là đơn vị đáng tin.
Đào tạo in-house hay cử nhân sự đi học? Mô hình kết hợp tôi khuyên
Với phần lớn doanh nghiệp vừa và lớn, cách hiệu quả nhất là kết hợp ba lớp:
- Lãnh đạo: Tư vấn hoặc đào tạo riêng cho người đứng đầu và ban lãnh đạo về thương hiệu cá nhân và tư duy vận hành mới. Số lượng ít, cần cá nhân hóa cao.
- Đội ngũ nòng cốt: Đào tạo in-house cho nhóm 10 đến 30 người trực tiếp thực thi, trên việc thật, kết thúc bằng hệ thống chạy được.
- Cá nhân nổi bật: Cử một vài người có tiềm năng đi học khóa công khai chuyên sâu, để họ trở thành người đào tạo nội bộ sau này.
Mô hình này vừa tạo thay đổi hệ thống, vừa giữ chi phí hợp lý, vừa xây được năng lực tự đào tạo cho doanh nghiệp.
Câu hỏi thường gặp
Đào tạo in-house nên kéo dài bao lâu?
Với kỹ năng thực hành như livestream hay sản xuất nội dung, 4 đến 8 tuần với buổi học cách nhau để có thời gian áp dụng. Khóa hai ngày liên tục phù hợp cho nhận thức, không đủ để thay đổi hành vi.
Doanh nghiệp nhỏ dưới 10 người thì sao?
Cử chủ doanh nghiệp đi học trước. Ở quy mô này, người đứng đầu chính là người thực thi, và khóa công khai cho họ cả kiến thức lẫn mạng lưới.
Làm sao biết đào tạo có hiệu quả?
Đo bằng hành vi và kết quả kinh doanh sau 90 ngày: Số nội dung được sản xuất, số phiên live, doanh thu từ kênh mới, số nhân viên vẫn duy trì. Không đo bằng điểm khảo sát hài lòng cuối khóa.
Đào tạo in-house hay cử nhân sự đi học, câu trả lời luôn bắt đầu từ mục tiêu kinh doanh chứ không từ ngân sách. Tôi thiết kế chương trình đào tạo doanh nghiệp theo ngành và quy mô, luôn bắt đầu bằng một buổi làm việc để hiểu mục tiêu trước khi đề xuất nội dung. Xem các chương trình tại đào tạo doanh nghiệp, hoặc gửi yêu cầu tư vấn kèm quy mô đội ngũ và mục tiêu của bạn.
